24 C
Ho Chi Minh City
Chủ Nhật, Tháng Một 17, 2021

Hợp đồng tương lai phòng ngừa rủi ro cho nhà đầu tư như thế nào?

Phân Tích Thị Trường

Khuyến nghị giao dịch Bạc COMEX ngày 15/01: Ưu tiên quan sát thay vì mở lệnh mới trong nhịp thị trường lần này

I/ Xu hướng Thị trường Bạc hầu như lặng sóng trong nhịp thị trường lần này. Nguyên nhân đến từ câu chuyện giá USD chưa...

Khuyến nghị giao dịch Dầu thô WTI ngày 15/01: Bám theo xu hướng tăng giá hiện tại của dầu thô WTI.

I/ Dòng tiền lớn Diễn biến nhóm ngành năng lượng thật sự đáng chú ý trong ngắn hạn. Mọi yếu tố đều ủng hộ cho...

TT thị trường ngày 15/01: Hồi hộp chờ đợi gói kích thích bổ sung

Phố Wall điều chỉnh nhẹ khi nhà đầu tư chờ đợi quốc hội thông qua gói kích thích bổ sung. Trị giá gói kích...

Khuyến nghị giao dịch Ngô CBOT ngày 14/01: Ưu tiên bám theo đà tăng của xu hướng

I/ Xu hướng Mặt hàng Ngô trở nên cực kỳ khó giao dịch khi thị trường lệch cực đoan theo hướng tăng. Điều này đem...

Hợp đồng tương lai hiện là hợp đồng duy nhất được giao dịch trên thị trường phái sinh hàng hóa thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam. Ra đời với mục đích giúp nông dân và nhà sản xuất phòng ngừa rủi ro biến động giá cả, đến nay, hợp đồng này đã trở thành công cụ đa dạng hóa danh mục đầu tư hiệu quả dành cho các nhà đầu tư khôn ngoan trên thế giới.

Hợp đồng tương lai – một hình thức “bán lúa non”?

Trên thế giới, hợp đồng tương lai đã có từ rất sớm, khi thị trường sản phẩm nông nghiệp cần được bảo vệ khỏi rủi ro biến động giá cả. (Tham khảo thêm bài viết: Lịch sử phái sinh hàng hóa)

Ở Việt Nam, có 1 ngôn ngữ bình dân thường được sử dụng là “bán lúa non”. Cụm từ này có gì liên quan tới hợp đồng tương lai? Trước đây, ở các vùng nông thôn, vào cữ giáp hạt, do túng thiếu, nhiều người dân sẽ tìm cách bán trước ruộng lúa đang kỳ trổ bông (tức bán lúa non) cho người khá giả hơn trong thôn để đổi lấy chi phí sinh hoạt. Như vậy, các nông dân thỏa thuận sẽ bán lúa sau khi đến vụ thu hoạch với một mức giá ấn định. Nếu đến khi giao hàng, giá trị trường thực tế thấp hơn mức giá thỏa thuận trước thì người nông dân được hưởng lợi và người mua chịu thiệt. Và trường hợp ngược lại, khi giá thị trường cao hơn giá thỏa thuận trong hợp đồng tương lai, người mua được lợi và người nông dân chịu thiệt hại. Có thể nói, “bán lúa non” là hình thức thỏa thuận mua bán tương tự với hợp đồng tương lai.

Tại Việt Nam, cụm từ “bán lúa non” thường có vẻ ám chỉ phần thiệt hại nghiêng về phía người bán, tức nông dân nhiều hơn, vì các hợp đồng “bán lúa non” như vậy thường bị ép giá, và đến ngày giao hàng, người có lợi thường sẽ là người mua hợp đồng tương lai “lúa non”. Tuy nhiên, trên thế giới, hợp đồng tương lai ra đời với mục đích nhân đạo hơn hết: giúp người nông dân phòng hộ rủi ro biến động giá cả nông sản tương lai. Bằng cách nào?

Giá cả, đầu ra luôn là nỗi lo thường trực đối với người nông dân. “Được mùa, mất giá”, hoặc “mất mùa, được giá” là điều các nông dân không thể đoán trước được.

Để yên tâm trồng trọt gieo cấy và phòng hộ rủi ro biến đổi giá nông sản, nông dân sẽ tìm đến hợp đồng tương lai, và thỏa thuận bán nông sản với mức giá thỏa thuận trước vào một thời điểm xác định trong tương lai, và đây là mức giá họ kỳ vọng có được trong tương lai.

Ví dụ, ông Lai trồng ngô vào tháng 2, thời điểm này giá ngô 4.000 đồng/kg.

Ông Lai nhận thấy, mọi người trông thôn, rồi bà con của ông ở tỉnh khác cũng đang đổ xô trồng ngô trong thời gian gần đây. Ông dự đoán tới vụ thu hoạch, giá ngô sẽ giảm.

Ông Lai sẽ tìm cách ký trước hợp đồng tương lai, bán trước 1 số lượng ngô ông dự kiến thu hoạch được, với mức giá 3.900 đồng/kg vào tháng 6. Đây là mức giá tính toán đã bao gồm lợi nhuận kỳ vọng của ông Lai.

Ông Lai ký hợp đồng tương lai bán ngô

Hợp đồng tương lai, trong trường hợp này được hiểu như một loại bảo hiểm giá cả mặt hàng ngô dành cho ông Lai.

Không chỉ ông Lai, cả những nhà máy thu mua ngô cũng tham gia thị trường hợp đồng tương lai nhằm mục tiêu bảo hiểm giá cho nguyên liệu đầu vào của họ.

Hợp đồng tương lai gồm những gì?

Hợp đồng tương lai là một công cụ tài chính được giao dịch trên thị trường có tổ chức, cụ thể là trên Sở Giao dịch. Ở Việt Nam, hợp đồng tương lai hàng hóa được giao dịch trên thị trường hàng hóa phái sinh, thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam.

Hợp đồng tương lai là một thỏa thuận có ý nghĩa ràng buộc về mặt pháp lý trong đó người mua và người bán đồng ý tham gia vào một giao dịch (mua/ bán) sẽ diễn ra tại một thời điểm nhất định trong tương lai. Khi cùng bước vào một thỏa thuận như vậy, cả hai bên – bên mua và bên bán – trong giao dịch đều biết được trước một cách rõ ràng:

  • Loại hàng hóa (tài sản) mà mình sẽ mua/ bán là gì?
  • Khối lượng hàng hóa mà bên bán sẽ chuyển giao và bên mua sẽ được nhận là bao nhiêu?
  • Thời điểm giao dịch sẽ diễn ra, hay nói cách khác là thời điểm bên mua được nhận hàng và bên bán sẽ được nhận tiền?
  • Giao dịch đó sẽ được thanh toán theo mức giá nào?

Ngày nay, hàng hóa cơ sở của hợp đồng tương lai rất đa dạng, từ kim loại (bạc, bạch kim, nhôm, nikel, kẽm, đồng,…), đến nông sản (ngô, lúa mì, cà phê,…) và cả những công cụ tài chính như cổ phiếu, trái phiếu và tiền tệ…

Các hàng hóa cơ sở của hợp đồng tương lai đa dạng: lúa, ngô, bạc, đồng..

Cơ chế phòng ngừa rủi ro của hợp đồng tương lai

Về cơ chế phòng ngừa rủi ro của hợp đồng tương lai, có thể mô tả thông qua tình huống giao dịch giả định như sau:

  • Ngày 15/5/2020, Công ty xăng dầu A có hợp đồng bán 1 triệu thùng dầu vào 15/8/2020 với giá giao ngay là 60 USD/thùng; giá tương lai 59 USD/thùng.
  • Ngày 15/8/2020 là ngày thanh lý hợp đồng.

Hợp đồng công ty A đang nắm giữ là hợp đồng vị thế bán (Sell), tức giá giảm sẽ có lợi nhuận, hay nói cách khác, nếu giá xuống thấp, hợp đồng sẽ giúp công ty giảm lỗ trên thị trường hàng hóa thật.

Hợp đồng Vị thế BÁN, hàng hóa cơ sở là dầu

Thực tế, các doanh nghiệp mua/bán hợp đồng tương lai sẽ không nhận/chuyển giao hàng hóa thật, mà sẽ thanh lý “lãi/lỗ” tại ngày đáo hạn.

Như vậy, tới ngày 15/8/2020, giá trị công ty A thu về sẽ gồm 2 nguồn doanh thu: thứ 1 là từ doanh thu bán dầu thật, và thứ 2 là từ việc thanh lý hợp đồng bán. Sẽ có 02 tình huống giả định khi giá xuống/hoặc lên như sau:

Tình huống Doanh thu bán dầu thật Lãi/Lỗ thanh lý hợp đồng tương lai Tổng giá trị thu được
Giá giao ngay 15/8:

49USD/thùng

+49 triệu USD +10 triệu USD +59 triệu USD
Giá giao ngay 15/8:

69 USD/thùng

+69 triệu USD -10 triệu USD +59 triệu USD

Như vậy có thể thấy, dù giá dầu có biến động như thế nào thì hợp đồng tương lai đều giúp công ty ấn định được mức giá, ấn định được doanh thu. Đồng nghĩa, tùy theo từng nhu cầu phòng ngừa rủi ro, mà DN sẽ có chiến lược sử dụng hợp đồng tương lai cho phù hợp. Theo đó, DN sẽ bán hợp đồng tương lai trong trường hợp DN sở hữu tài sản và sẽ mua hợp đồng tương lai trong trường hợp DN cần mua tài sản và muốn ấn định giá ngay.

Nhà đầu tư kỳ vọng giá dầu xuống thấp sẽ sở hữu hợp đồng BÁN dầu tương lai

Trường hợp mua hợp đồng tương lai, khi hợp đồng đáo hạn, giá thị trường của tài sản tăng, đồng nghĩa với giá đầu vào của công ty tăng, công ty bị lỗ trên thị trường hàng hóa. Tuy nhiên, với sự kết hợp của việc giao dịch hợp đồng tương lai, công ty sẽ có lãi trên thị trường tương lai. Như vậy, công ty đã ổn định được mức giá mua tài sản như ban đầu.

Nếu như ngược lại, giá của tài sản trên thị trường giảm, công ty bị lỗ từ việc giao dịch hợp đồng tương lai, nhưng bù lại, công ty lại có thể mua được tài sản trên thị trường với giá rẻ. Kết hợp với giá trị nhận được từ hợp đồng tương lai, công ty sẽ ổn định được mức giá tài sản như ban đầu.

Tóm lại, việc tham gia giao dịch hợp đồng tương lai sẽ giúp DN đảm bảo giá mua bán tài sản ít chịu ảnh hưởng của rủi ro biến động giá cả trên thị trường. Khi đã ấn định được trước mức giá, chi phí và doanh thu theo hợp đồng, DN chắc chắn sẽ có được thế chủ động trong hoạt động kinh doanh.

Tại sao phải ký quỹ?

Khi tham gia các hoạt động mua và bán trên thị trường hợp đồng tương lai, người mua và người bán phải mở tài khoản ký quỹ tại sàn giao dịch.

Mức ký quỹ ban đầu = x% của Giá trị hợp đồng

Trong đó, Giá trị hợp đồng = giá giao hàng x khối lượng hàng hóa giao dịch

Ký quỹ nhằm giúp các bên tham gia giao dịch giảm rủi ro thanh toán

Số dư tài khoản ký quỹ của bên tham gia giao dịch sẽ luôn thay đổi theo giá giao dịch hàng ngày và không được thấp hơn mức ký quỹ bắt buộc – Maintenance margin. Nếu giá giao dịch trên thị trường biến động theo chiều hướng bất lợi cho người tham gia hợp đồng tương lai, thì tài khoản ký quỹ sẽ ngay lập tức khấu trừ mức tổn thất. Ngược lại, nếu giá giao dịch trên thị trường diễn biến thuận lợi thì người đó được cộng thêm phần lợi đó vào tài khoản ký quỹ. Quá trình này cứ tiếp tục đến ngày giao hàng, hoặc đến ngày đóng hợp đồng.

Việc yêu cầu các hội viên tham gia giao dịch phải ký quỹ và thực hiện việc đảm bảo mức ký quỹ bắt buộc nhằm giảm thiểu rủi ro thanh toán đối với các bên tham gia giao dịch.

- Advertisement -

Tin Cùng Loại

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisement -

Tin Mới

Khuyến nghị giao dịch Bạc COMEX ngày 15/01: Ưu tiên quan sát thay vì mở lệnh mới trong nhịp thị trường lần này

I/ Xu hướng Thị trường Bạc hầu như lặng sóng trong nhịp thị trường lần này. Nguyên nhân đến từ câu chuyện giá USD chưa...

Khuyến nghị giao dịch Dầu thô WTI ngày 15/01: Bám theo xu hướng tăng giá hiện tại của dầu thô WTI.

I/ Dòng tiền lớn Diễn biến nhóm ngành năng lượng thật sự đáng chú ý trong ngắn hạn. Mọi yếu tố đều ủng hộ cho...

TT thị trường ngày 15/01: Hồi hộp chờ đợi gói kích thích bổ sung

Phố Wall điều chỉnh nhẹ khi nhà đầu tư chờ đợi quốc hội thông qua gói kích thích bổ sung. Trị giá gói kích...

Khuyến nghị giao dịch Ngô CBOT ngày 14/01: Ưu tiên bám theo đà tăng của xu hướng

I/ Xu hướng Mặt hàng Ngô trở nên cực kỳ khó giao dịch khi thị trường lệch cực đoan theo hướng tăng. Điều này đem...

Khuyến nghị giao dịch Dầu đậu tương CBOT ngày 14/01: Ưu tiên quan sát đợi các tín hiệu cụ thể hơn từ thị trường...

I/ Dòng tiền lớn Thị trường Dầu đậu tương CBOT bắt đầu hứng những lệnh Bán chốt lời từ phía các quỹ đầu cơ giá...